Skip to article frontmatterSkip to article content
Site not loading correctly?

This may be due to an incorrect BASE_URL configuration. See the MyST Documentation for reference.

練習問題 メモ 1

問1.1

3×23 \times 2行列

(789101112)\left(\begin{array}{cc} 7 & 8 \\ 9 & 10 \\ 11 & 12 \end{array}\right)

(2,1)(2,1)成分、第2行、第1列をそれぞれ答えよ。

  • (2,1)成分→9

  • 第2行→(9,10)(9, 10)

  • 第1列→(7,9,11)T(7, 9, 11)^T

問1.2

3 次の正方行列 A を

A=(a11a12a14a21a22a23a31a32a33)A=\left(\begin{array}{lll} a_{11} & a_{12} & a_{14} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{array}\right)

と表す。

  1. A の対角成分を答えよ。

対角成分:(a11,a22,a33)(a_{11}, a_{22}, a_{33})

A が対角行列、スカラー行列、上三角行列、下三角行列となるとき、A をそ れぞれ具体的に表せ。

対角行列

A=(a11000a22000a33)A=\left(\begin{array}{lll} a_{11} & 0 & 0 \\ 0 & a_{22} & 0 \\ 0 & 0 & a_{33} \end{array}\right)

スカラー行列

A=(a11000a11000a11)=a11IA=\left(\begin{array}{lll} a_{11} & 0 & 0 \\ 0 & a_{11} & 0 \\ 0 & 0 & a_{11} \end{array}\right) = a_{11} I

上三角

A=(a11a12a140a22a2300a33)A=\left(\begin{array}{lll} a_{11} & a_{12} & a_{14} \\ 0 & a_{22} & a_{23} \\ 0 & 0 & a_{33} \end{array}\right)

下三角

A=(a1100a21a220a31a32a33)A=\left(\begin{array}{lll} a_{11} & 0 & 0 \\ a_{21} & a_{22} & 0 \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{array}\right)

問1.3

クロネッカーのデルタ δij (i, j = 1, 2, · · · , n) について、i, j = 1, 2, 3 のとき、δij の値を求めよ。

クロネッカーのデルタは

δij={1(i=j)0(ij)\delta_{ij} = \begin{cases} 1 & (i = j)\\ 0 & (i \neq j) \end{cases}

なので、

δ11=δ22=δ33=1δ12=δ13=δ21=δ23=δ31=δ32=0\delta_{11} = \delta_{22} = \delta_{33} = 1\\ \delta_{12} = \delta_{13} = \delta_{21} = \delta_{23} = \delta_{31} = \delta_{32} = 0\\

問1.4

3 × 2 行列 (543210) \left(\begin{array}{ll} 5 & 4 \\ 3 & 2 \\ 1 & 0 \end{array}\right) の転置行列を求めよ。

(531420)\left(\begin{array}{ll} 5 & 3 & 1\\ 4 & 2 & 0 \end{array}\right)

問1.5

次の 1、2 の等式が成り立つように a, b, c の値を求めよ。

(a2+b2ab+bcab+bcb2+c2)=(1004) \left(\begin{array}{ll} a^2+b^2 & a b+b c \\ a b+b c & b^2+c^2 \end{array}\right)=\left(\begin{array}{ll} 1 & 0 \\ 0 & 4 \end{array}\right)

※行列を使うとかではないらしい

a2+b2=1ab+bc=0b2+c2=4a^2 + b^2 = 1\\ ab + bc = 0\\ b^2 + c^2 = 4

ab+bc=0b(a+c)=0ab + bc = 0 \to b(a+c)=0

より、b=0b = 0 or a+c=0a + c = 0の可能性がある

ab=bcab = - bc

のため

a+c=0a+c=0について検討する

(a2+b2)(b2+c2)=14a2c2=3a2c2=3ac=3a=3+ca+c=3+2c0(a^2 + b^2) - (b^2 + c^2) = 1 - 4\\ \to a^2 - c^2 = -3\\ \to \sqrt{ a^2 - c^2 } = \sqrt{ -3 }\\ \to a - c = \sqrt{ -3 }\\ \to a = \sqrt{ -3 } + c\\ \to a + c = \sqrt{ -3 } + 2c \neq 0\\

よってb=0b = 0の可能性のみになるので、

a2+b2=a2=1a=±1b2+c2=c2=4c=±2a^2 + b^2 = a^2 = 1 \to a = \pm 1\\ b^2 + c^2 = c^2 = 4 \to c = \pm 2\\
(a2+b212ac1112ca1b2+c2)=(12bc12bcc2+a22ab12ac1)\left(\begin{array}{ccc} a^2+b^2 & 1 & 2 a c \\ 1 & 1 & 1 \\ 2 c a & 1 & b^2+c^2 \end{array}\right)=\left(\begin{array}{ccc} 1 & 2 b c & 1 \\ 2 b c & c^2+a^2 & 2 a b \\ 1 & 2 a c & 1 \end{array}\right)
{a2+b2=1b2+c2=1c2+a2=12ab=12ac=12bc=1\begin{cases} \begin{align} a^2 + b^2 &= 1\\ b^2 + c^2 &= 1\\ c^2 + a^2 &= 1\\ 2ab &= 1\\ 2ac &= 1\\ 2bc &= 1\\ \end{align} \end{cases}

という連立方程式とする

(a2+b2)(b2+c2)=11a2c2=0a2=c2(a2+b2)(a2+c2)=11b2c2=0b2=c2a2=b2=c2\begin{align} (a^2 + b^2) - (b^2 + c^2) &= 1 - 1\\ \to a^2 - c^2 &= 0 \\ \to a^2 = c^2 \\ (a^2 + b^2) - (a^2 + c^2) &= 1 - 1\\ \to b^2 - c^2 &= 0 \\ \to b^2 = c^2 \\ \therefore a^2 = b^2 = c^2 \end{align}
a2+b2=12a2=1a2=12a^2 + b^2 = 1\\ \to 2 a^2 = 1\\ \to a^2 = \frac{1}{2}\\

両辺に平方根をかけて

a2=12\sqrt{a^2} = \sqrt{\frac{1}{2}}

aaの符号はわからないので

a=12|a| = \sqrt{\frac{1}{2}}

平方根を単純化する

a=12|a| = \frac{1}{\sqrt{2}}

有理化する

a=12×22=22|a| = \frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{ \sqrt{2} }{ \sqrt{2} } = \frac{ \sqrt{2} }{2}

したがって

a=±22a = \pm \frac{ \sqrt{2} }{2}

同様に

a2=b2=c2=12a=b=c=±22a^2 = b^2 = c^2 = \frac{1}{2}\\ a = b = c = \pm \frac{\sqrt{2} }{2}\\

問1.6

A を (i, j) 成分が次の 1~4 により定められる 3 次の正方行列とする。A をそれぞれ具体的に表せ。

  1. aij=i+ja_{i j}=i+j

  2. aij=ija_{i j}=i j

  3. aij=(1)i+ja_{i j}=(-1)^{i+j}

  4. aij=(1)ija_{i j}=(-1)^{i j}

A=(a11a12a13a21a22a23a31a32a33)A=\left(\begin{array}{lll} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{array}\right)

なので

  1. aij=i+ja_{i j}=i+j

(234345456)\begin{pmatrix} 2 & 3 & 4\\ 3 & 4 & 5\\ 4 & 5 & 6\\ \end{pmatrix}
  1. aij=ija_{i j}=i j

(123246369)\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3\\ 2 & 4 & 6\\ 3 & 6 & 9\\ \end{pmatrix}
  1. aij=(1)i+ja_{i j}=(-1)^{i+j}

(111111111)\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1\\ -1 & 1 & -1\\ 1 & -1 & 1\\ \end{pmatrix}
  1. aij=(1)ija_{i j}=(-1)^{i j}

(111111111)\begin{pmatrix} -1 & 1 & -1\\ 1 & 1 & 1\\ -1 & 1 & -1\\ \end{pmatrix}

問1.7

  1. 対称行列の定義を書け

転置してももとの行列と変わらない正方行列

A=ATA = A^T
  1. 次の(ア)、(イ)の行列が対象行列となるように a の値を求めよ。

 (ア) (1aa2a3) (イ) (1aa2a3a4a5a6a7a8)\text { (ア) }\left(\begin{array}{cc} 1 & a \\ a^2 & a^3 \end{array}\right) \quad \text { (イ) }\left(\begin{array}{ccc} 1 & a & a^2 \\ a^3 & a^4 & a^5 \\ a^6 & a^7 & a^8 \end{array}\right)

(ア)

(1aa2a3)=(1a2aa3)\left(\begin{array}{cc} 1 & a \\ a^2 & a^3 \end{array}\right) = \left(\begin{array}{cc} 1 & a^2 \\ a & a^3 \end{array}\right)

a2=aa(a1)=0a^2 = a\\ \to a(a-1) = 0\\

a=0a=0あるいはa1=0a=1a-1=0 \to a=1

a=0,1\therefore a=0, 1

(イ)

a3=aa6=a2a7=a5a^3 = a\\ a^6 = a^2\\ a^7 = a^5

なので

a3a=0a(a21)=0a=0,1,1a^3 -a = 0\\ \to a (a^2 - 1) = 0\\ \to a = 0, 1, -1

問1.8

次の 1~3 の行列の (i, j) 成分をクロネッカーのデルタを用いて表せ。

  1. (100020003)\left(\begin{array}{lll} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{array}\right)

行列の(i,j)(i,j)要素をaija_{ij}と表すことにすると

aij=i×δija_{ij} = i \times \delta_{ij}
  1. (010001000)\left(\begin{array}{lll} 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \end{array}\right)

aij=δ(i+1),ja_{ij} = \delta_{(i+1), j}
  1. (000100010)\left(\begin{array}{lll} 0 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \end{array}\right)

aij=δi1,ja_{ij} = \delta_{i-1, j}